TÜRKÇE BİLGİSİ
İngilizce öğrenmek isteyenlerin önündeki en büyük problemlerden bir tanesi yeterince Türkçe dilbilgisi bilmemektir. Çünkü insanlar belli bir yaştan sonra bebekler gibi yaşayarak İngilizce öğrenemeyecekleri için öğrenmenin en kalıcı ve temel kısmı yabancı dili kurallarına göre öğrenmektir.Bu da o dilin kendi ana dilinizle benzer ve farklı taraflarını algılamanızla olur.Tabiki bunu yapabilmek içinde iyi Türkçe altyapısına ihtiyaç vardır. Türkçe temel gramer yapıları ve özellikleri bilinmeden İngilizce öğrenilemeyeceği unutulmamalıdır. İlk olarak Türkçe dilbilgisini oluşturan temel kelime yapıları üzerinde duracağız. Bu yapıların çok iyi bilinmesi İngilizceyi daha şimdiden büyük ölçüde halletmeniz anlamına gelecektir. Sakın bunları bildiğiniz ve gereksiz oldukları izlemine kapılmayın. İleride yapacağınız hataların büyük kısmını buradaki bilgiler oluşturacaktır. Bu yüzden bu konuları mutlak surette çok iyi bilmek zorundasınız.
1.1. Nesne
Doğada var olduğunu bildiğimiz, göremesekte varlığını algıladığımız her türlü şey bir nesnedir. Kısaca tabiatın kendisi bir nesnedir.
kuş
su
hava
kalem
masa
okul
sıra
koltuk
Yukarıdaki kelimeler incelendiğinde var olan herşeyin nesne olduğu kolayca anlaşılır.
1.1.1. İsim
İnsanlar aralarında konuşurken var olan bu nesneleri birbirlerine anlatabilmek için bazı kelimelere ihtiyaç duyarlar. Bu kelimeler nesnelerin adlarıdır. Yukarıda yazdığımız kelimeler aslında var olan o nesnelerin isimleridir. Kısaca doğada her nesnenin mutlak surette kendini tanıtan bir ismi vardır ve isim nesnenin ayrılmaz parçasıdır.
1.1.2. Sıfat
Nesneleri şekil, büyüklük, nitelik olarak tanımlayan kelimelere denir. Sıfatlar isimleri niteler ve isimlerin belirgin özelliklerini tanımlarlar.
kısa
uzun
büyük
küçük
şişman
zayıf
çalışkan
tembel
1.1.3. Zamir
İsimlerin yerine geçen kelimelerdir yani isimleri bir kaç kez tekrar etmemek için onların kotlanmasıdır ve doğadaki bütün nesnelerin bu zamirler tarafından bir karşılığı vardır.
Ben
Sen
O
Biz
Siz
Onlar
1.2. Tamlamalar
1.2.1. İsim Tamlaması
İki tane ismin arka arkaya gelerek yaptığı tamlamalardır.
okul kapısı
bahçe duvarı
çocuk parkı
kalem kutusu
1.2.2. Sıfat Tamlaması
Bir sıfattan sonra isim getirilerek yapılan tamlamalardır.
kırık masa
kötü adam
çirkin ev
şişman kız
kirli elbise
1.3. Özne
Cümledeki eylemi yapan yada yaptıran varlıktır. Eyleme ne-kim soruları sorularak bulunurlar. Canlı veya cansız olabilirler.
Tom yarın Ankara’ya gidecek. ( Kim gidecek - Tom )
Dün bize geldiler. ( Kim geldi - onlar )
1.4. Fiil
İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denir. Bana iki tane fiil söyleyin dediğimde hemen hemen herkes farklı eylemler kullansa da onları "mek-mak" yaparak söyler, yani "git-mek, koş-mak" gibi. Burada karşımıza çıkan mek-mak ekleri mastar ekleridir. Söylediğimiz kelimeler ise mastardır. O halde fiil dediğimiz şey aslında mastarın kendisidir ve fiiller kimin tarafından yapıldığı belli olmayan ana eylemlerdir. Başka bir ifade ile ham eylem konumundadırlar ve cümle içinde kullanılabilmeleri için bir takım işlemlere maruz kalmaları gerekmektedir. İşte cümle içinde hammadde ( işlenmemiş ) oldukları için kullanamayacağımız ana eylemlere biz mastar diyeceğiz.
gelmek
koşmak
oturmak
yürümek
seyretmek
ağlamak
bağırmak
1.5. Yüklem
Çekim almış fiildir. Yukarıda anlattığımız mastarın işlenerek kullanıma hazır son halidir. Bir fiilin çekim almasından kastettiğimiz şey öznenin " geçmişte - şu anda - gelecekte" eyleme iş yaptırmasıdır. ( gitti - gidiyor - gidecek ) gibi..
Bir cümlede sadece ve sadece bir tek yüklem bulunur.
Köyden yarın geldim cümlesinde gramerde zaman yani yüklem geldim kısmıdır yarın ise sayısal bir zamandır ( kelimede zaman ) ve uyumsuz gibi gözüken taraftır. Cümleleri olayın geçtiği ana zaman olan yüklem ayakta tutar ve her yüklemin içinde mutlaka bir gramerde zaman bulunur. ( geçmiş, şu an, gelecek ) Kelimede zaman ise dün, bu gün, yarın, seneye, dün akşam, geçen hafta… gibi kelimelerdir ve cümlelerin ana zamanlarını değiştirmeye hiçbir güçleri yoktur sadece cümleleri süslerler. Kısaca her yüklem mutlaka bir gramerde zaman içerir ve kelimede zamanlarında yüklemlerle uyumlu olmaları gerekir.
Yüklem ile mastar arasındaki farkı her durumda ayırt edebilme yeteneğine sahip olmalıyız aksi taktirde ingilizce öğrenmekte oldukça zorlanırız.
Önemli not :
Dilbilgisi kurallarında böyle bir anlatım ve izah tarzı yoktur. Bu anlatım sadece bazı şeylerin daha kolay anlaşılması için yakıştırma ifadeler içermektedir. Bu konu ileride bizim için çok önemli bir malzeme olacaktır.
1.6. Cümle
İçinde sadece bir tek yüklem bulunan kelime veya kelimeler grubudur. Kesinlikle cümle içinde birden fazla yüklem olamaz. Çünkü cümlede bir tek gramerde zaman bulunur ve oda yüklemdir.
1.7. İngilizcede Cümle Yapısı
Cümleleri biz İngilizcede iki ayrı kategoride inceleyeceğiz. Bunlardan biri oluş diğeri ise eylem cümleleridir. Bu iki ayrı kategori birbiri ile hiç bir şart ve konumda benzerlik göstermez. İngilizce gramerindeki bütün cümleler yüklem tiplerine göre bu iki grupta yer alır.
1.7.1. Oluş Cümleleri
İlk bakışta içlerinde yüklem yokmuş gibi algılanırlar. Bunun en büyük nedeni insanların yüklemi sadece eyleme dayandırmalarından kaynaklanır. İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denildiğini daha evvel açıklamıştık. Yani fiilin tanımında bir oluştan söz edilmektedir. Her fiil illaki eylem içerecek diye bir kural yoktur. Doğadaki nesnelerin hepsinin bir var oluş eylemi vardır. Biz bu tip cümleleri Türkçe’de isim ve sıfat fiil kullanarak yaparız oysa İngilizce’de böyle kullanımlar yoktur. İsim ve sıfat cümleleri yapılmak istenildiğinde İngilizce gramerinde karşımıza oluş cümleleri çıkar. Aşağıda oluş cümlelerine örnekler verilmiştir.
Tom dün hastaydı.
Linda’nın babası bir doktor.
Geçen yaz Antalya’daydım.
O genç bir öğretmendi.
Çok şişman.
Herkes aradaydı.
Evliydi.
Arabası bahçede.
İstanbul oldukça kalabalık bir şehir.
Başarılılar.
Çok tembelsiniz.
Annesi bir ev kadını.
İki hafta önce evdeydiler.
Canan güzel bir kız.
Yorgunum.
Kızkardeşi heyecanlıydı.
Trafik oldukça sıkışık.
Evet bu cümlelere ilk bakıldığında yüklem görülemez ama içinde yüklem bulunmayan hiç bir yapının cümle olamayacağı hatırlandığında bu cümlelerin içlerinde kesinlikle gözle görülemeyen bir yüklemin olduğu sonucuna varılır. Yani bu cümleler içlerinde gizli bir “ olmak “ saklamaktadırlar. Yüklemleri olmak mastarından türeyen bir kelimedir.
1.7.2. Eylem Cümleleri
İçlerinde eylem konumunda yüklem bulundururlar.
Tom her sabah süt içer.
Linda dün akşam Ankara’ya gitti.
Genellikle erken yatarım.
Beni geçen hafta parka götürdü.
Karısını bahçede saatlerce bekledi.
Başbakan yarın geliyor.
Bahçede oynuyorlardı.
Seni arayacağım.
Yüzüyorduk.
Odasında ağlıyordu.
Akşamları resim yapıyor.
Beni artık sevmiyorsun.
İngilizce öğrenmek isteyenlerin önündeki en büyük problemlerden bir tanesi yeterince Türkçe dilbilgisi bilmemektir. Çünkü insanlar belli bir yaştan sonra bebekler gibi yaşayarak İngilizce öğrenemeyecekleri için öğrenmenin en kalıcı ve temel kısmı yabancı dili kurallarına göre öğrenmektir.Bu da o dilin kendi ana dilinizle benzer ve farklı taraflarını algılamanızla olur.Tabiki bunu yapabilmek içinde iyi Türkçe altyapısına ihtiyaç vardır. Türkçe temel gramer yapıları ve özellikleri bilinmeden İngilizce öğrenilemeyeceği unutulmamalıdır. İlk olarak Türkçe dilbilgisini oluşturan temel kelime yapıları üzerinde duracağız. Bu yapıların çok iyi bilinmesi İngilizceyi daha şimdiden büyük ölçüde halletmeniz anlamına gelecektir. Sakın bunları bildiğiniz ve gereksiz oldukları izlemine kapılmayın. İleride yapacağınız hataların büyük kısmını buradaki bilgiler oluşturacaktır. Bu yüzden bu konuları mutlak surette çok iyi bilmek zorundasınız.
1.1. Nesne
Doğada var olduğunu bildiğimiz, göremesekte varlığını algıladığımız her türlü şey bir nesnedir. Kısaca tabiatın kendisi bir nesnedir.
kuş
su
hava
kalem
masa
okul
sıra
koltuk
Yukarıdaki kelimeler incelendiğinde var olan herşeyin nesne olduğu kolayca anlaşılır.
1.1.1. İsim
İnsanlar aralarında konuşurken var olan bu nesneleri birbirlerine anlatabilmek için bazı kelimelere ihtiyaç duyarlar. Bu kelimeler nesnelerin adlarıdır. Yukarıda yazdığımız kelimeler aslında var olan o nesnelerin isimleridir. Kısaca doğada her nesnenin mutlak surette kendini tanıtan bir ismi vardır ve isim nesnenin ayrılmaz parçasıdır.
1.1.2. Sıfat
Nesneleri şekil, büyüklük, nitelik olarak tanımlayan kelimelere denir. Sıfatlar isimleri niteler ve isimlerin belirgin özelliklerini tanımlarlar.
kısa
uzun
büyük
küçük
şişman
zayıf
çalışkan
tembel
1.1.3. Zamir
İsimlerin yerine geçen kelimelerdir yani isimleri bir kaç kez tekrar etmemek için onların kotlanmasıdır ve doğadaki bütün nesnelerin bu zamirler tarafından bir karşılığı vardır.
Ben
Sen
O
Biz
Siz
Onlar
1.2. Tamlamalar
1.2.1. İsim Tamlaması
İki tane ismin arka arkaya gelerek yaptığı tamlamalardır.
okul kapısı
bahçe duvarı
çocuk parkı
kalem kutusu
1.2.2. Sıfat Tamlaması
Bir sıfattan sonra isim getirilerek yapılan tamlamalardır.
kırık masa
kötü adam
çirkin ev
şişman kız
kirli elbise
1.3. Özne
Cümledeki eylemi yapan yada yaptıran varlıktır. Eyleme ne-kim soruları sorularak bulunurlar. Canlı veya cansız olabilirler.
Tom yarın Ankara’ya gidecek. ( Kim gidecek - Tom )
Dün bize geldiler. ( Kim geldi - onlar )
1.4. Fiil
İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denir. Bana iki tane fiil söyleyin dediğimde hemen hemen herkes farklı eylemler kullansa da onları "mek-mak" yaparak söyler, yani "git-mek, koş-mak" gibi. Burada karşımıza çıkan mek-mak ekleri mastar ekleridir. Söylediğimiz kelimeler ise mastardır. O halde fiil dediğimiz şey aslında mastarın kendisidir ve fiiller kimin tarafından yapıldığı belli olmayan ana eylemlerdir. Başka bir ifade ile ham eylem konumundadırlar ve cümle içinde kullanılabilmeleri için bir takım işlemlere maruz kalmaları gerekmektedir. İşte cümle içinde hammadde ( işlenmemiş ) oldukları için kullanamayacağımız ana eylemlere biz mastar diyeceğiz.
gelmek
koşmak
oturmak
yürümek
seyretmek
ağlamak
bağırmak
1.5. Yüklem
Çekim almış fiildir. Yukarıda anlattığımız mastarın işlenerek kullanıma hazır son halidir. Bir fiilin çekim almasından kastettiğimiz şey öznenin " geçmişte - şu anda - gelecekte" eyleme iş yaptırmasıdır. ( gitti - gidiyor - gidecek ) gibi..
Bir cümlede sadece ve sadece bir tek yüklem bulunur.
Köyden yarın geldim cümlesinde gramerde zaman yani yüklem geldim kısmıdır yarın ise sayısal bir zamandır ( kelimede zaman ) ve uyumsuz gibi gözüken taraftır. Cümleleri olayın geçtiği ana zaman olan yüklem ayakta tutar ve her yüklemin içinde mutlaka bir gramerde zaman bulunur. ( geçmiş, şu an, gelecek ) Kelimede zaman ise dün, bu gün, yarın, seneye, dün akşam, geçen hafta… gibi kelimelerdir ve cümlelerin ana zamanlarını değiştirmeye hiçbir güçleri yoktur sadece cümleleri süslerler. Kısaca her yüklem mutlaka bir gramerde zaman içerir ve kelimede zamanlarında yüklemlerle uyumlu olmaları gerekir.
Yüklem ile mastar arasındaki farkı her durumda ayırt edebilme yeteneğine sahip olmalıyız aksi taktirde ingilizce öğrenmekte oldukça zorlanırız.
Önemli not :
Dilbilgisi kurallarında böyle bir anlatım ve izah tarzı yoktur. Bu anlatım sadece bazı şeylerin daha kolay anlaşılması için yakıştırma ifadeler içermektedir. Bu konu ileride bizim için çok önemli bir malzeme olacaktır.
1.6. Cümle
İçinde sadece bir tek yüklem bulunan kelime veya kelimeler grubudur. Kesinlikle cümle içinde birden fazla yüklem olamaz. Çünkü cümlede bir tek gramerde zaman bulunur ve oda yüklemdir.
1.7. İngilizcede Cümle Yapısı
Cümleleri biz İngilizcede iki ayrı kategoride inceleyeceğiz. Bunlardan biri oluş diğeri ise eylem cümleleridir. Bu iki ayrı kategori birbiri ile hiç bir şart ve konumda benzerlik göstermez. İngilizce gramerindeki bütün cümleler yüklem tiplerine göre bu iki grupta yer alır.
1.7.1. Oluş Cümleleri
İlk bakışta içlerinde yüklem yokmuş gibi algılanırlar. Bunun en büyük nedeni insanların yüklemi sadece eyleme dayandırmalarından kaynaklanır. İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denildiğini daha evvel açıklamıştık. Yani fiilin tanımında bir oluştan söz edilmektedir. Her fiil illaki eylem içerecek diye bir kural yoktur. Doğadaki nesnelerin hepsinin bir var oluş eylemi vardır. Biz bu tip cümleleri Türkçe’de isim ve sıfat fiil kullanarak yaparız oysa İngilizce’de böyle kullanımlar yoktur. İsim ve sıfat cümleleri yapılmak istenildiğinde İngilizce gramerinde karşımıza oluş cümleleri çıkar. Aşağıda oluş cümlelerine örnekler verilmiştir.
Tom dün hastaydı.
Linda’nın babası bir doktor.
Geçen yaz Antalya’daydım.
O genç bir öğretmendi.
Çok şişman.
Herkes aradaydı.
Evliydi.
Arabası bahçede.
İstanbul oldukça kalabalık bir şehir.
Başarılılar.
Çok tembelsiniz.
Annesi bir ev kadını.
İki hafta önce evdeydiler.
Canan güzel bir kız.
Yorgunum.
Kızkardeşi heyecanlıydı.
Trafik oldukça sıkışık.
Evet bu cümlelere ilk bakıldığında yüklem görülemez ama içinde yüklem bulunmayan hiç bir yapının cümle olamayacağı hatırlandığında bu cümlelerin içlerinde kesinlikle gözle görülemeyen bir yüklemin olduğu sonucuna varılır. Yani bu cümleler içlerinde gizli bir “ olmak “ saklamaktadırlar. Yüklemleri olmak mastarından türeyen bir kelimedir.
1.7.2. Eylem Cümleleri
İçlerinde eylem konumunda yüklem bulundururlar.
Tom her sabah süt içer.
Linda dün akşam Ankara’ya gitti.
Genellikle erken yatarım.
Beni geçen hafta parka götürdü.
Karısını bahçede saatlerce bekledi.
Başbakan yarın geliyor.
Bahçede oynuyorlardı.
Seni arayacağım.
Yüzüyorduk.
Odasında ağlıyordu.
Akşamları resim yapıyor.
Beni artık sevmiyorsun.
PratikBilgi.org
"Bilginin yeni adresi"
"Bilginin yeni adresi"
